Op 19 november 2026 verscheen GTA VI, een game vol mensen die hun inkomen op hun eigen manier regelen. Wij vroegen ons af hoe zo'n huishouden zou uitpakken bij Dienst Toeslagen. Daarom bedachten we Rico en Shanna. Ze komen niet uit de game, maar ze zouden er niet misstaan. Vooraf: dit is een parodie. Doe dit thuis niet na.
Rico en Shanna
Op papier verdienen ze heel weinig.
In een kluis onder een losse plank in de slaapkamer ligt een flinke stapel contant geld.
Ze huren een rijtjeshuis. Daarnaast hebben ze een tweede huis, dat ze contant hebben betaald.
Op de oprit staan twee auto's "van de zaak".
Hun zoon Dex van 19 komt weer thuis wonen.
Met zo'n laag inkomen lijkt het alsof ze recht hebben op huurtoeslag, zorgtoeslag en meer. Zo simpel is het niet. Dienst Toeslagen kijkt naar je inkomen, maar ook naar je vermogen en naar wie er bij je woont.
Een laag inkomen op papier
Dienst Toeslagen rekent met je toetsingsinkomen. Je krijgt eerst een voorschot op basis van een schatting. Is je inkomen achteraf hoger, dan heb je te veel toeslag gekregen en betaal je het verschil terug.
Ook inkomen dat niet uit een gewone baan komt, telt mee. Een laag inkomen op papier is dus geen garantie dat het daarbij blijft.
De kluis onder de plank

Contant geld telt mee als vermogen, net als spaargeld. Voor de belasting geldt in 2026 een vrijstelling voor contant geld van €672 per persoon, of €1.344 als je het hele jaar een fiscale partner hebt. Wat daarboven ligt, telt mee. Het maakt niet uit of het geld op de bank staat of in een kluis ligt.
Rico en Shanna zijn elkaars toeslagpartner. Voor huurtoeslag mogen ze op 1 januari 2026 samen maximaal €76.958 aan vermogen hebben. Met wat er in de kluis ligt, zitten ze daar net onder. Voor zorgtoeslag en kindgebonden budget ligt de grens met een toeslagpartner op €184.633.
Het tweede huis
Hier gaat het mis voor de huurtoeslag. Een tweede huis telt mee als vermogen, in Nederland of in het buitenland. Omdat het contant is betaald, staat er geen hypotheek tegenover die de waarde verlaagt. Samen met de kluis komen Rico en Shanna dan al snel boven de vermogensgrens voor huurtoeslag uit. Hun eigen huurhuis en hun auto's tellen niet mee als vermogen.
Twee auto's van de zaak
Rijd je privé in een auto van de zaak, dan krijg je een bijtelling. In 2026 is dat voor een auto met uitstoot 22% van de cataloguswaarde per jaar. Die bijtelling telt mee als inkomen. Twee dure auto's maken het inkomen op papier dus een stuk hoger. Rijd je aantoonbaar niet meer dan 500 kilometer per jaar privé, dan heb je geen bijtelling.
Dex komt weer thuis wonen
Staat Dex weer ingeschreven op het adres, dan is hij een medebewoner voor de huurtoeslag. Omdat hij jonger is dan 23, telt het eerste deel van zijn inkomen niet mee: €6.218 per jaar. Voor zijn vermogen geldt een eigen grens: op 1 januari 2026 maximaal €38.479. Heeft Dex een eigen stapeltje in zijn kamer liggen, dan telt dat dus ook. Komt hij in de loop van het jaar thuis wonen, dan telt zijn vermogen dat jaar nog niet mee.
En de opvang?

Stel dat er nog een kleintje bij komt. Voor kinderopvangtoeslag moeten jij en je partner allebei werken, studeren of een traject naar werk volgen. En de opvang moet in het Landelijk Register Kinderopvang staan. Een buurvrouw die je contant betaalt om op te passen, valt daar niet onder.
Wat dit voor jou betekent
Rico en Shanna zijn een parodie. De meeste mensen met toeslag doen hun best om alles goed door te geven, en lopen vast op regels die ingewikkelder zijn dan ze lijken. Je hoeft dus geen kluis onder de vloer te hebben om hier iets aan te hebben. Toeslagen hangen af van drie dingen: je inkomen, je vermogen en wie er bij je woont. Spaargeld, een vakantiehuis of een kind dat weer thuis komt wonen kan je toeslag veranderen, ook als je inkomen gelijk blijft. Vanaf 2027 gaan de vermogensgrenzen voor zorgtoeslag en kindgebonden budget bovendien omlaag.
In Zivvy zie je wat je inkomen, je vermogen en je huishouden betekenen voor je toeslagen, en wat er verandert als je gaat samenwonen. In je account vul je netto of bruto in, wat jij makkelijker vindt.
GTA VI is een game van Rockstar Games. Zivvy heeft geen band met Rockstar Games. Rico, Shanna en Dex zijn verzonnen.
